Tajna džema od malina

 

“Duhovna nadgradnja ovdje je ne bijeg iz stvarnosti, već način i mogućnost umjetničkog preoblikovanja iste…”

K.Z.

U momentu kada Sarajevo, uz lenjingradsku, postaje žrtvom najduže opsade dvadesetog vijeka, Karim Zaimović svojom fikcijom pokušava Sarajevu dati (odnosno vratiti) poziciju „centra svijeta“. I dok svijet žmiri nad svakodnevnim ubijanjem Sarajlija, Karim u sarajevske podzemne tunele smješta praistorijsku tvornicu magičnog džema od malina, džinovske pacove u koje je presađen DNK Hitlera i Göringa, svjetska slikarska remek djela, kao i formulu misterioznog otkrića Nikole Tesle. Pritom kombinira historijske datosti sa izmišljenim činjenicama, čime vješto briše granicu između stvarnosti i fikcije.

 Kao i u „Tajni džema od malina“, Sarajevo je ono što povezuje priče u predstavi, kroz nešto što se premetnulo u svojevrstan epski narativ, hronologiju grada kroz neobične priče o neobičnim protagonistima, od čovjeka rođenog sa „Šiljinim licem“, preko austrougarskog vampira, do nevidljivog čovjeka Amira Amrića. Uz priču „Tajna džema od malina“, koja predstavlja svojevrsnu alternativnu povijest čovječanstva, ostale pripovijetke čine hronološki pregled istorije Sarajeva od austrougarske aneksije, preko prve i druge Jugoslavije, sve do ratne 1994.

Pri dramatizaciji priča nastojali smo ostati što vjerniji izvornom Zaimovićevom stilu. Napravili smo tekstualni predložak, koji je svoj finalni oblik zadobio zahvaljujući timskom radu, obogaćen rješenjima proizašlim iz glumačkih improvizacija. Prevođenjem materijala u scenski kontekst uklonjene su sve sumnje o eventualnoj „neprilagodljivosti“ Karimove proze svijetu teatarske iluzije. Naprotiv, vodeći se mišlju da je na sceni sve moguće, njegove priče ispostavile su se kao prvorazredan pozorišni materijal, prvenstveno zahvaljujući njihovoj maštovitosti u kreiranju osobenih svjetova i karaktera, iz kojih se kristaliziraju arhetipske dramske situacije sa specifičnim „twistom“ koji proizlazi iz idiosinkratičnosti Karimovog stila. Formalnom poigravanju sa književnim konvencijama u „Tajni džema od malina“, svojevrsnim stilskim vježbama, valjalo je naći pozorišni pandan. Kao i u knjizi, ta ludičnost se ispoljava inkorporiranjem elemenata karakterističnih za filmsku i strip umjetnost, u žanrovskom rasponu od slepstik komedije i melodrame do horora i sf-a, uz obilje referenci iz pop kulture.

Pored knjige, dramatizacija obuhvata pojedine Karimove tekstove objavljivane u magazinu „Dani“ u periodu 1992-1995, elemente i motive iz njegovih kolumni, kritika, stripova, radio emisija… Pritom je i sav biografski materijal do kojeg smo mogli doći „odigrao“ važnu ulogu, od rijetkih video i audio zapisa, do muzike bendova koje je Karim volio. Budući da su sve priče iz „Tajne džema od malina“ svoju „praizvedbu“ imale u Karimovoj emisiji „Josif i njegova braća“, koja je tokom rata emitirana na Radiju Zid, medij radija također igra važnu „ulogu“ u predstavi. Preko njega dobivamo i kontekst unutar kojeg su Karimove priče nastajale – kontekst rata, u kojem je, okružen destrukcijom, mladi Karim Zaimović od „raspršenih djelića sklapao slagalicu“ njegove vizije budućeg Sarajeva.

Drama Team B.A.D. (Bojana Vidosavljević, Adnan Lugonić i Dario Bevanda)

 

Produkcija:

Sarajevski ratni teatar SARTR u koprodukciji sa: Fondacija Karim Zaimović, Internacionalni teatarski festival MESS i WARM

Režija: Selma Spahić

Igraju: Snežana Alič, Alban Ukaj, Jasenko Pašić, Ermin Bravo, Adi Hrustemović, Benjamin Bajramović

Dramatizacija i dramaturgija: Bojana Vidosavljević, Dario Bevanda, Adnan Lugonić

Scenografija: Mirna Ler

Asistentica scenografije: Jasmina Koluh

Projektant konstrukcije: dipl.ing. građ. Ismar Imamović

Kostim: Emina Hodžić Adilović

Muzika: Damir Imamović

Korištena muzika:

Pet Shop Boys, «It’s a Sin»

Frank Zappa, «Hungry Freaks Daddy»

Talking Heads «Phycho Killer»

Ray Conniff and The Singers,  «(There Was a Girl) Killing Me Softly»

Scenski pokret: Branko Potočan

Vizuelni identitet/Animacije: Emina Kujundžić

VJ: Edita Gazibara

Ilustracije plakata i afiše: Dragan Rokvić

Dizajn: FABRIKA

Fotograf: Velija Hasanbegović

Dizajn čudne sprave: Azra Kasap

Izrada scenografije: Senaid Avdibegović , “ALBERA” d.o.o

Izrada kostima: „Kaftan“ studio

Izrada maske: Naida Đekić

Kondicioni treninzi: Amar Muhić, Amsar Hadžimujić

Izvršna produkcija: Sabina Šabić, Latifa Imamović

Producent: Nihad Kreševljaković

Tehnika: 

ŠEF TEHNIKE: Fazlagić Damir

INSPICIJENTICA: Snježana Vrhunc

DIZAJN SVJETLA: Irhad Hodžić

MAJSTOR SVJETLA: Nedim Pejdah

RASVJETLJIVAČ: Amer Serhatić

MAJSTORI TONA: Sretko Vujić, Irhad Hodžić

MAJSTOR SCENE: Nurko Oprašić

REKVIZITER: Goran Filipović

NABAVLJAČ: Goran Aranitović

DEKORATERI: Muamer Mujak, Elvis Sijarić

GARDEROBERKA: Hava Redžić

ŠMINKERKA: Sanela Čatović

SPREMAČICA: Senija Mujak

Zahvalnice:

Predstavu „Tajna džema od malina“ ne bi bilo moguće realizirati bez svesrdne pomoći i podrške porodice Zaimović: Ašide Zaimović, Lajle Zaimović Kurtović i Kenana Kurtovića, a mi im ovim putem upućujemo posebnu zahvalnost.

Podršku projektu pružili su i:

 Bojan Hadžihalilović, Dino Mustafić, Ozren Kebo, Senad Pećanin, Adi Sarajlić, Mirza Tanović, Miljenko Jergović, Alma Duraković, Ognjen Džinić, Milomir Kovačević Strašni, Dušan Vranić, Dragan Rokvić, Almir Imširević, Mladen Sančanin, Zdravko Grebo, Melina Kamerić, Sandin Međedović,  Juliette Chevalier, Remy Ourdan, Jovan Divjak, Gorska služba, Tamex d.o.o., Samir Čustović, Bedrija Hodžić, Spomenka Mićić, Sanela Vujović, Alma Mašić, Omar Kuštrić, Nermin Hamzagić, Tarik Hadžiomerović, Nina Šeremet, Lejla Hasanbegović, Saliha Hasanbegović, Srećko Luburić, Katolički školski centar, Akademija scenskih umjetnosti Sarajevo, Kriterion, Vildana Drljević, Almira Drino, Amira Sadiković, Velma Sarić, Almir Palata, Mirela Grünther Dečević, Dževad Muhić, Ibrahim Spahić, Hana Karadža, Bojana Matić, Lejla Hodžić, Maja Hadžiomerović, Sabina Ligata, Vedrana Seksan, Klub spasavalaca 2000 Sarajevo, Orman d.o.o., Gorska služba spašavanja BiH, Pašaga Grbo, Enver Fazlagić, Katolički školski centar «Sv. Josip» Sarajevo, Dženan Jusufović, Zana Ruža, Lejla Kreševljaković, Velija Hasanbegović, Marko Cvitanović, Muharem Vojniković, Ivica Mršo, Biž Sport d.o.o., Muzička soba / Dom Bjelave, Miran Lazić, Tea Šimić, Edin Zuhrić, Franjevački međunarodni studentski centar, Cebos d.o.o., Mediacentar i brojni drugi/e.